Edebiyattaki İktisat

Robinson Crusoe bir roman kahramanı olarak Daniel Defoe’nun eserinde göründükten sonra, sadece insanın doğayla başa çıkmasının edebi örneği olarak kalmadı, ihtiyaçlarını, kaynaklarını, tüketimini kayda geçiren ilk “muhasebeci” kahraman oldu!

Edebi eserlerin yaratılması süreci, kurgularına nüfuz etmiş iktisadi sorunsallar ve edebiyatçıların görüşleri edebiyatın farklı disiplinlerle kurduğu diyalog açısından değerlendirilebilir. Edebiyattaki İktisat kitabı, edebiyat ve iktisat alanları arasındaki ilişkinin çeşitli yansımalarını, bu defa edebiyat eleştirmenlerinin değil iktisatçıların gözüyle inceleyen makalelerden oluşuyor. Robinson’u odağına almadan ancak Robinson imgesinin etrafında kurulabilecek bir tartışma açarak, kalkınmanın yollarından Osmanlı şiirine, Tanpınar’dan Dos Passos’a uzanan örneklerle, edebiyatı ve iktisadı “başka türlü okuma”nın imkânlarını değerlendiriyor.

İktisadi Düşünce Girişimi tarafından düzenlenen 5. Çalıştay’da ifade edilmiş fikirlerin çarpıştığı, edebiyatı iktisatla düşünmeyi öneren –ama kesinlikle iktisatlı bir bakışa sıkışmayan– etraflı bir tartışma: Oktar Türel, Eyüp Özveren, İbrahim Korkmaz, Metin Sarfati, Derya Güler Aydın, Adem Levent, Bahar Araz Takay, Mehmet Gürsan Şenalp, Esra Güngör-Şenalp, Metin Arslan, Hüseyin Özel, Alp Yücel Kaya, M. Erdem Özgür, Çınla Akdere ve Erkan Erdemir’in katkılarıyla…

Kapital Manga Cilt: 2

Bu ikinci ciltle tamamlanan Kapital Manga, bilimsel sosyalizmin kurucusu Karl Marx’ın başyapıtı Kapital’i manga (Japonlara has çizgi roman) formunda öyküleştiriyor. Kapital’in özü ve temel kavramları, bir peynir fabrikasındaki üretim süreçleri etrafında gelişen çarpıcı bir öyküyle iç içe anlatılıyor ve böylece genellikle göz korkutan bir eser olarak görülen Kapital çok geniş bir okuyucu kitlesinin ilgi odağı haline geliyor.
Dünyada bir ilk olma özelliği taşıyan bu çalışmanın özgün basımı Japon yayınevi East Press tarafından gerçekleştirildi. İçeriği ve kurgusu kadar görselliğiyle de öne çıkan eserin yayını dünya çapında büyük yankılar yarattı. Eserin Ekim 2009’da Türkçeye kazandırılan ilk cildi, Japonya’da olduğu gibi Türkiye’de de ilgiyle karşılandı.

Kapital Manga’nın ikinci cildinde, Marx’ın ölümünden sonra Kapital’in ikinci ve üçüncü ciltlerini yayına hazırlamış olan Friedrich Engels, anlatıcı olarak çıkar okur karşısına. Engels, meta, para, kullanım ve değişim değeri, değişmeyen ve değişen sermaye, artık değer gibi kavramları tanımlayarak sömürünün nasıl gerçekleştiğini, kapitalist üretim sürecinin nasıl kaçınılmaz olarak bunalımlara yol açtığını, peynir fabrikası örneği üzerinden çarpıcı ve anlaşılır bir dille özetler.

Bu arada kahramanlarımız Robin ve Daniel, işlerini büyütmenin keyfini yaşamaktadırlar. Piyasaya sundukları yeni peynir çeşidi çok tutulur, satışlar artar. Patlayan talebi karşılamak için krediler alınır, fabrikanın kapasitesi artırılıp makineleri yenilenir… Her şeyin tıkırında gittiği sanılırken, genç fabrika sahipleri, kendilerini bunalımın ortasında bulurlar. Gerisi çok tanıdıktır: Kapanan fabrikalar, kapı dışarı edilen işçiler, batık bankalar… Günümüz dünyasının gerçekleri, bizim hikâyemiz!

Kapital Manga, zevkli bir okuma vaat ediyor: Hem Kapital’in pasajları içinde gezinirken aylarını tüketmiş olanlar için, hem Kapital’i okuma hayalini hayata geçirememiş okuyucular için… Hem Kapital’in en temel kavramlarıyla tanışmak isteyen gençler için, hem de genç-yaşlı çizgi roman ve manga tutkunları için…

Kapital Manga Cilt:1

Bu kitapta, bilimsel sosyalizmin kurucusu Karl Marx’ın başyapıtı Kapital, manga (Japonlara has çizgi roman) formunda öyküleştiriliyor. Kapital’in özü ve temel kavramları, bir peynir fabrikasındaki üretim süreçleri etrafında gelişen çarpıcı bir öyküyle iç içe anlatılıyor ve böylece genellikle göz korkutan bir eser olarak görülen Kapital çok geniş bir okur kitlesinin ilgi odağı haline geliyor.

Dünyada bir ilk olma özelliği taşıyan bu çalışmanın özgün basımı Aralık 2008’de Japon yayınevi East Press tarafından gerçekleştirildi. İçeriği ve kurgusu kadar görselliğiyle de ilgi çeken eserin yayını dünya çapında büyük yankılar yarattı, satış rakamı kısa sürede 100 bini geçti. Japonca aslından özenli bir çeviriyle Türkçeye kazandırılan kitapla Kapital’in teorik özü ve kavramları rahat okunur bir tarzda okurların dikkatine sunuluyor.

Kapital Manga, zevkli bir okuma vaat ediyor: Hem Kapital’in pasajları içinde gezinirken aylarını tüketmiş olanlar için, hem Kapital’i okuma hayalini hayata geçirememiş okurlar için… Hem Kapital’in en temel kavramlarıyla tanışmak isteyen gençler için, hem de genç-yaşlı çizgi roman ve manga tutkunları için…

 

Zoraki Bankacı

Bir dönemin perde arkası

Batanlar, çıkanlar, kurtarılanlar, kurtarılamayanlar…bankaların, holdinglerin içyüzü…

Nasıl yönetildiler? Bunların bir kısmı bugünün en büyükleri. Onlar işe başlarken yatırımlarını nasıl yaptılar. Patronları birbirleri ile nasıl rekabet ettiler… perde arkasında neler konuşuldu. Beklemedikleri anda ekonomik krize nasıl yakalandılar. Dönemin hükümet yetkililerinden neler beklediler, neler buldular…

Bankacı Metin Berk Türkiye’de bir dönem yaşanılan olayların perde arkasını bütün gerçekliğiyle gözler önüne seriyor. Kitabı okurken bir dönemi anımsarken, olayların bilinmeyen yönlerini hayretle okuyacaksınız.

Zoraki Bankacı kitabının kahramanları bir döneme damgasını vuran hafızalardan silinmeyecek yöneticiler ve olaylardır. Bir kısmımız bu olayları yaşadık, etkilendik… Ancak bilmediğimiz yönlerini, perde arkasını, ilişkileri o zamanlar bankalarda üst düzeyde yöneticilik yapan Metin Berk korkusuzca okurlarımıza anlatıyor.

Aynı zamanda genç yöneticiler, işadamları ve yatırımcılar için ibret dolu dersler, gerçekler…

Zoraki Bankacı kitabı Nisan ayının ikinci haftasından itibaren seçkin kitabevlerindeki raflarda yerini alacaktır.
Neler dediler?

Dr. Metin Berk’in kitabı bize, az bilinen bankacılar dünyasındaki ilişkileri, çelişkileri, çatışmaları heyecanlı bir dille anlatıyor. Türkiye’nin çok iyi yetişmiş meslek  adamları için bile ne kadar  zor bir ülke olduğunu kitabın sayfaları ilerledikçe daha iyi anlıyoruz… Ülkemizde ilkeli insan olmanın zorluklarını görüyoruz. Kitapta aktarılan deneyimlerin hepimizin, özellikle gençlerin hayatına önemli katkılar yapacağına inanıyorum. Eline sağlık  Metin Berk…

– Melih Aşık Yazar, Milliyet Gazetesi

“Metin Berk’in “banka” değil “okul” arkadaşıyım ben. Artık olmayan English High School’da yatılı öğrenciydik. O benden iki sınıf büyüktü. Hakkında ilk bilgi olarak bunu vereyim: Okullarda büyükler küçüklere zulmeder, adettendir. Metin’den bunu akla getirecek hiçbir şey görmedim. İki şey daha söyleyeyim: hep güvenmişimdir ona. Yapabileceğini yapar, yapamayacaksa yapamayacağını söyler. İnsanı oynatmaz oyalamaz. İkincisi, mizah duygusu vardır. Durumda gülünecek bir şey varsa, gülmeyi ihmal etmez. Kitabın başında “Zoraki Bankacı” olduğunu yazmış. Bence başka birçok şey de olabilirdi. Ama olduğunu iyi olurdu.”

– Prof. Murat Belge- Bilgi Üniversitesi, Öğretim Üyesi

Metin Berk benim 1960’lı yıllardan ODTÜ’lü sınıf arkadaşım. Şimdi bu kitabı yazdı, yazması gerekiyordu. Boğaziçi Üniversitesi’nde verdiği dersleri teorilerle doldurmamış, öğrencilerine hayatın içini ve gerçeklerini anlatmış. “Zoraki Bankacı”yı beğenerek okuyacaksınız. Bunlar sadece bireysel anılar değil, geçmişte Türk ekonomisinin nasıl işlediğinin, çarkların nasıl döndüğünün de göstergesi.

– Emin Çölaşan, Yazar Sözcü Gazetesi

“Dr. Metin Berk’in bu yapıtı, çalışmış olduğu kuruluşlardaki ilginç gözlemlerini ve değerlendirmelerini ayrıntılı bir şekilde gözler önüne özel bir beceriyle sermekte. Ayrıca, gençlere yönelik önerileri de takdire şayan.
Candan kutlarım aziz dostum Metin Berk’i.”

– İ. Şevki Figen, E-Turyağ A.Ş. Murahhas Üyesi ve Genel Müdürü

“Metin Berk’i 1980’lerin başlarında tanıdım. Bankalarda bulunduğu konumlar dolayısıyla haber kaynağı gazeteci ilişkisi çerçevesindeki görüşmelerimiz yıllarca sürdü. Sümerbank’a el konulması sonrası mahkemelerde sürüklendi ama o badireden beraatle çıktı. Berk, bankacılık anılarını aktarırken, çok sayıda şirketle ilgili önemli ayrıntıları da paylaşıyor. “Zoraki Bankacı” yı keyif ve heyecanla okudum, çok şey öğrendim.”

– Vahap Munyar, Yazar Hürriyet Gazetesi

Türkiye gibi karmaşıklıklar içinde yuvarlanan bir ülkede, zaman zaman namuslu insanlar da yanıp kavrulurlar. Boş yere çile çekerler, hapis yatarlar. Metin Berk de bir bankacı olarak bankalar cehenneminin içine düşmüş. Suçsuzluğunu anlatamamış ve üzücü, kahredici yıllar yaşamış. Sonunda suçsuzluğu kanıtlanmış ve bu cehennemden kurtulmuş. Yaşam dersleriyle dolu, soluksuz okunacak şaşırtıcı bir kitap.

– Tufan Türenç, Gazeteci Yazar